image image image image
Parafia św. Marcina 36-626 Jawiszowice
pl. Św. Marcina 1
tel. 32/211 14 09
jawiszowice[at]katolik.bielsko.pl
dekanat jawiszowicki

PKO BANK POLSKI
35 1020 1390 0000 6302 0446 2453
Kościół - bezpieczniejszy W obecności licznie zebranych parafian i gości 2 października, mimo słonecznej aury z dachu zabytkowej drewnianej świątyni pw. św. Marcina spływały strugi wody. Woda pojawiła się za sprawą instalacji gaśniczej.

Czytaj więcej
Nasz zabytek Narodowy Instytut Dziedzictwa wpisał 9 stycznia 1969 roku nasz kościół parafialny p.w. św. Marcina do Rejestru zabytków nieruchomych w województwie małopolskim. Numer rejestracyjny - A-81 z 9.01.1969.
Nasza duma Jesteśmy dumni z naszego kościoła. Cieszymy się jego pięknem i wartością. Dla nas to nie tylko duma, ale także zobowiązanie do wielkiej troski i opieki. Stąd konieczność dokonywania systematycznych prac konserwacyjnych. Chodzi o to, aby nasz Boży dom pozostawić następnym pokoleniom wraz z całym dziedzictwem wiary naszych przodków.

Kalendarium parafii św. Marcina

Kalendarium parafii i kościoła św. Marcina w Jawiszowicach

DATY

WYDARZENIA

Z DZIEJÓW PARAFII I KOŚCIOŁA

UWAGI

1260-1285

Lokacja Jawiszowic na tzw. prawie niemieckim, związana z wytyczeniem miejsca pod przyszły kościół parafialny.

Własność rycerska w księstwie opolskim, po podziałach dzielnicy opolskiej - w ks. cieszyńskim i oświęcimskim.

1325-1326

Pierwsze wzmianki o już istniejącej, choć słabo uposażonej parafii, którą zarządza pleban Grzegorz.

Parafia należy do diecezji krakowskiej i dekanatu oświęcimskiego.

1350-1351

Zanik jednowioskowej parafii jawiszowickiej. Parafia określana jest w źródłach jako „opuszczona”. Prawdopodobnie był to skutek wcześniejszych rosnących zaległości podatkowych wobec Stolicy Apostolskiej oraz ekskomuniki plebana (1334 r.)

 

1350-1375

Czas powstania tzw. Piety z Jawiszowic, jednej z najstarszych tego typu rzeźb sakralnych w Polsce

 

12.05.1378

Biskup krakowski zatwierdza statut bractwa plebanów z księstwa oświęcimskiego. Dokument wymienia Mikołaja, plebana z Jawiszowic. Od tego momentu mamy zachowaną ciągłość dziejów parafii aż po dzień dzisiejszy.

Kolatorem kościoła parafialnego jest wtedy ród rycerski de Iawyschowicz/Jawiszowickich (wym. od lat 1376-77 do roku 1478).

1423

Jakub z Jawiszowic zapisał się do Akademii Krakowskiej. Z uwagi na ówczesną praktykę, jest on prawdopodobnie pierwszym duchownym, pochodzącym z tutejszej parafii.

 

1467-1478

Zbinek (syn Zbigniewa) Jawiszowicki nadaje kościołowi w Jawiszowicach stawy rybne.

Księstwo oświęcimskie należy od 1457 r. do króla polskiego Kazimierza Jagiellończyka, jako jedno z trzech rewindykowanych w XV w. księstw śląskich (siewierskie, oświęcimskie i zatorskie) Wisła w Jawiszowicach staje się odcinkiem granicy z monarchią czeską.

23.11.1504

Piotr Myszkowski powiększa beneficjum dla Parafii jawiszowickiej. Plebanem jest wtedy ks. Jan z Żarnowca

Myszkowscy są właścicielami dominium jawiszowickiego i kolatorami tutejszego kościoła od końca XV w. do 1607 r.

1504 i 1511

Z nadaniami Myszkowskich związane są domniemane daty budowy poprzedniego (tzw. „drugiego”) kościoła, który spłonął ok.1687 r.

 

1513

Pierwsza wzmianka o nauczycielu szkoły parafialnej („minister scholae”) w Jawiszowicach.

 

1536

Potwierdzenie uposażenia kościoła w Jawiszowicach, wydane przez Marcina Myszkowskiego dla plebana Walentego z Jawiszowic.

 

1561-1610

Dokumenty kurii krakowskiej (księgi retaksacyjne, akta wizytacji) stwierdzają, że Parafia w Jawiszowicach znajduje się w ręku wyznawców protestantyzmu (kalwinizm - kościół ewangelicko-reformowany)

Kalwinistami zostali dotychczasowi kolatorzy kościoła – Myszkowscy z Bestwiny. Jawiszowice, po formalnym wcieleniu ziemi oświęcimskiej do Królestwa Polskiego w 1564 r., wchodzą do powiatu śląskiego w woj. krakowskim.

1598

Wizytacja biskupia tzw. radziwiłłowska potwierdza opłakany stan „sprofanowanego przez heretyków” kościoła, bez proboszcza „od wielu lat”. Pierwszy raz pojawia się w źródłach wezwanie św. Marcina.

 

1617

Parafia jawiszowicka ma już własnego proboszcza – ks. Feliksa Paczanowskiego. Zalecenie odbudowy sygnaturki kończy definitywnie kalwiński epizod historii kościoła w Jawiszowicach (przestał pełnić funkcję zboru).

Nowi, katoliccy kolatorzy: Porębscy i Drohojowscy (do 1740 r.)

1644

Akta wizytacyjne zawierają pochlebne oceny stanu wyposażenia kościoła, staranności prowadzenia ksiąg metrykalnych i troski o odzyskanie dawnych dóbr i dochodów.

 

1655/1656

Szwedzi rabują złoty kielich mszalny. „Potop” szwedzki nie przynosi Jawiszowicom większych strat.

 

1658

Proboszczem jawiszowickim jest ks. Albert (Wojciech) Koralowski. Parafia obchodzi szczególnie uroczyście (odpust?) rocznicę poświęcenia kościoła „w najbliższą niedzielę po św. Marcinie”. Wizytator zaleca umieścić kamienne lub drewniane naczynie na wodę święconą przed wejściem oraz kamienną mensę ołtarzową, jako warunek konsekracji ołtarza.

 

1664

Proboszczem jest ks. Jan Cielesta. Akta wizytacyjne opisują pole plebańskie („farackie”), rozciągające się „od plebanii po granicę z Dankowicami”. Pojawia się wzmianka o zdobionym srebrną opaską, obrazie Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

 

1687-1692

Pożar niszczy budynek kościoła. Budowa nowego, służącego Parafianom jawiszowickim do dziś.

Datę pożaru sugerują nam dwa zdarzenia: wzniesienie kaplicy Przemienienia Pańskiego w 1737 r. (50 lat) i kapliczki w miejscu kaźni podpalacza datowanej na 1787 r. (100 lat). Ponadto w aktach wizytacji z 1747 r. znajduje się informacja o wzniesieniu obecnego kościoła „około roku 1687”.

11.08.1708

Proboszczem jest wtedy ks. Paweł Żmijowicz. Akta wizytacyjne podają, że „po pożarze sędziwego, poprzedniego kościoła, w 1692 roku wzniesiony został nowy, któremu przywrócono dawną świetność dzięki pobożności dobrodziejów i parafian, a także dzięki ofiarności samego proboszcza.” Obok kościoła, na cmentarzu, zbudowana jest kaplica św. Izydora. Kościół wyposażony jest w ambonę, chór z organami, podłogę drewnianą, jeden dzwon w dzwonnicy i sygnaturkę.

 

1732

Proboszczem jest ks. Adam Pirecki. Z tego czasu pochodzi opis ciemnej zakrystii, z lewej strony, do której prowadzą drewniane drzwi, obite blachą. Do kościoła prowadzą drzwi od południa i zachodu. Nad drzwiami zachodnimi jest nowa dzwonnica, jeszcze nie ukończona. Dach przykryty gontem, a sygnaturka – kopułką. Do spowiedzi wielkanocnej przystąpiło 420 parafian.

 

1747

Proboszczem jawiszowickim jest wówczas ks. Józef Madeyski. Akta wizytacji są wówczas najbardziej szczegółowe i przynoszą dokładny opis kościoła i jego wyposażenia, jak też życia duchowego parafian i ich kapłanów. Pojawia się informacja o „oblamkach”, służących procesjom wokół kościoła. Przy drzwiach pod wieżą jest „wydrążony kamień z wodą święconą.” Odnotowane zostało istnienie bractwa Niepokalanego Poczęcia NMP (ok.60 osób) oraz przydzielenie wikarego (Stanisław Świetliński). Pojawia się wzmianka o początkach celebracji święta Przemienienia Pańskiego w kaplicy, specjalnie wzniesionej przez proboszcza z ofiar wiernych. Z tego też roku pochodzą informacje o obrazach: NMP Częstochowskiej w ołtarzu głównym i św. Barbary - w bocznym. Do spowiedzi wielkanocnej przystąpiło 680 parafian.

 

Prawo patronatu należy w l. 1740-1764 do kolejnego właściciela Jawiszowic, Franciszka Szwarcenberga-Czernego, wielkiego dobrodzieja kościoła.

1777

Proboszczem jest ks. Baltazar Madeyski, bratanek poprzedniego. Do spowiedzi wielkanocnej przystąpiło 760 wiernych.

Kolatorem od 1764 r. jest Kazimierz Szembek. Od 1772 roku Jawiszowice znajdują się pod rządami austriackimi. Po podziale administracyjnym w 1782 r., jako wieś cyrkułu myślenickiego podległego władzom Galicji we Lwowie. Dekanat oświęcimski znalazł się po 1786 r. w diecezji tarnowskiej (Kraków do 1795 r. był w Polsce). Wisła stanowi granicę z Królestwem Prus.

12.07.1792

Proboszcz Baltazar Madeyski cieszy się, mimo wcześniejszych błędów, szacunkiem i przychylnością parafian. Parafia jawiszowicka liczy sobie wtedy 1078 mieszkańców.

 

1803

Parafią zarządza ks. Andrzej Nitsch. Dziekan oświęcimski w protokole wizytacji odnotował, że do kościoła jawiszowickiego schodzą się, „z pobożności”, wierni z Brzeszcz, Skidzinia, Przecieszyna i Góry „z pruskiej strony”.

Kolatorem jest wtedy Paweł Czaderski, ówczesny dziedzic Jawiszowic, a wójtem – Jan Grzywa. Jurysdykcja kościelna nad Jawiszowicami i innymi parafiami zachodniej Galicji zmienia się w niespokojnych „napoleońskich” czasach między Tarnowem, Kielcami, Krakowem i Lwowem.

1817

Proboszczem w l. 1804-1826 jest ks. Mikołaj Korbecki. Jak podają pierwsze elenchusy (wykazy) Jawiszowice liczą 1400 katolików, 3 niekatolików i 16 żydów.

Prawo patronatu należy do księcia Alberta sasko-cieszyńskiego, męża Marii Krystyny Habsburg.

1828

Proboszczem jest ks. Wacław Sommer. Jawiszowice zamieszkuje 1485 katolików, 6 innowierców i 56 żydów. W wykazach (elenchusach), przez błąd jakiegoś urzędnika, utrwala się druga wersja nazwy Jawiszowic – Jajuszowice (1803-1860), a nawet „produkuje się” trzecią – Sawisch (1849-1850) . Urzędowa nazwa brzmi „Jawiszowice seu Jajuszowice (Sawisch)”

Kolatorem kościoła jest od 1822 r. arcyksiążę Karol Habsburg (+1847), syn cesarza Leopolda II, założyciel linii Habsburgów żywieckich, do których należały dobra jawiszowickie aż do 1924 r. Pod względem jurysdykcji kościelnej Jawiszowice znajdowały się w efemerycznej diecezji tynieckiej (1821-1826), a potem w odnowionej diecezji tarnowskiej (do 1880 r.).

1829-1834

Proboszczem jest ks. Paweł Zborzil. W tych latach powstają, w języku niemieckim, najstarsze zapisy kroniki parafialnej, zatytułowane: „Beschreibung der Jawiszowicer Pfarr Gründe und der Kirche”.

W l. 1820-1850 tereny tzw. Księstwa Oświęcimsko-Zatorskiego (Herzogtümer Auschwitz und Zator) wyłączono z Galicji, by włączyć je do krajów Związku Niemieckiego.

Jawiszowice podlegają cyrkułowi (K.K. Kreisamt) w Wadowicach.

17.05.1833

Wizytację parafii przeprowadza biskup tarnowski Franciszek de Paula Pisztek (Pischtek)

 

 

 

1835-1837

Proboszcz Jakub Kubala kontynuuje kronikę parafialną w jezyku łacińskim. Liczba mieszkańców wyznania katolickiego – 1662; wyznania mojżeszowego – 42 (1837 r.).

 

1838-1842

Proboszczem jest ks. Jan Kutrzeba.

 

1842-1856

Proboszczem jest ks. Jan Wilkosz. Inicjuje on budowę szkoły 1845-1846 (współczesny budynek „sołtysówki”) oraz zakłada Towarzystwo Wstrzemięźliwości (1844 r.). Pochowany został na nowym cmentarzu w Jawiszowicach w 1856 r.

Z dekanatu oświęcimskiego wyodrębnia się dekanat bialski (1842), w którym do 1925 r. znajduje się parafia jawiszowicka

1847-1849

Klęska głodu i epidemia tyfusu zabierają ponad 500 ofiar w Jawiszowicach.

Kolatorem jest arcyksiążę Albrecht Habsburg (+1895)

1852

Założenie nowego cmentarza na polu plebańskim.W tym także roku parafianie fundują nowe tabernakulum.

Liczba parafian wynosi 1267.

 

1856-1873

Administratorem, a potem proboszczem jest ks.Makary de Sokola Maniecki.

 

1857

Zastąpienie dwóch zniszczonych, drewnianych kaplic przy cmentarzu koło kościoła nowymi, „z trwałego materiału”. Kaplicę św. Jana Nepomucena ufundowali mężczyźni o imieniu „Jan”.

 

1859

Odmalowanie wnętrza kościoła. Prace prowadził Johann Kraus z Wiednia

 

1860

Biskup tarnowski Józef Alojzy Pukalski przeprowadza wizytację kanoniczną w Jawiszowicach. Liczba parafian: 1239

W 1867 r., po kolejnej reformie administracyjnej wieś Jawiszowice znalazła się w starostwie bialskim (a od 1910 – oświęcimskim).

1873-1881

Proboszczem jest ks. Jan Wajda.

 

1875

Renowacja obrazu MB Częstochowskiej w ołtarzu głównym oraz zakup obrazu bł. Salomei.

 

1876

Zakupienie obrazu Najświętszego Serca Pana Jezusa (mal. Peter Bohuń), któremu to Sercu poświecono całą Parafię. Rok później ufundowany został nowy ołtarz boczny NSPJ. Stary ołtarz przekazano kościołowi św. Urbana w Brzeszczach.

 

1880

Parafia jawiszowicka wraca do odnowionej diecezji krakowskiej. W kronice parafialnej zaczynają się wpisy w języku polskim.

 

 

1882-1887

Proboszczem jest ks. Franciszek Jamiński. Wielki społecznik, z jego inicjatywy w 1886 r. powstaje Kółko Rolnicze – najstarsza świecka organizacja w Jawiszowicach.

 

1883

Zakup nowych organów.

 

1884

Odnowienie głównego ołtarza i wstawienie figur św. św. Piotra, Pawła, Wojciecha i Stanisława. Przeniesienie schodów na chór z kościoła do wieży. Przebudowanie ogrodzenia wokół kościoła.

 

20.09.1885

Wizytacja biskupa krakowskiego Albina Dunajewskiego

 

1887

Pokrycie kościoła nowym gontem.

 

1888-1903

Proboszczem jest ks. Antoni Dubowski. Problemy polityczne z tzw. stojałowszczyzna, a jednocześnie rozwój materialny i duchowy parafii. Jego grób znajduje się w kaplicy MB Częstochowskiej, z płd-wsch. strony kościoła

 

1895

Zakup ołtarza Przemienienia Pańskiego.

Pierwsze Misje św. zakończone postawieniem krzyża misyjnego.

Jakub Korczyk i Jan Drabek wznoszą czwartą kaplicę obok kościoła (MB Częstochowskiej).

Kolatorem kościoła został kolejny właściciel majątku jawiszowickiego, arcyksiążę Karol Stefan Habsburg z Żywca

1896

Wizytacja kardynała Jana Puzyny;

 

1903-1910

Ks. Jan Satke jest administratorem i proboszczem jawiszowickim. Z jego czasów pochodzi chorągiew pogrzebowa ufundowana w 1906 r.

 

5.06.1904

Wizytacja kard. Jana Puzyny

 

1910-1916

Proboszczem jest ks. Jan Krzeszowski. Pochowany jest w starej części cmentarza jawiszowickiego, w bezimiennym grobie obok krzyża.

 

1912

Obicie dachu kościoła blachą.

 

1913

Odmalowanie wnętrza kościoła i odnowienie głównego ołtarza.

 

1914-1918

Czasy pierwszej wojny światowej. W latach 1916-1918 władze austriackie rekwirują, za odszkodowaniem, na potrzeby wojenne dwa dzwony i zewnętrzne piszczałki organowe

 

1917-1925

Proboszczem jest ks. dr Andrzej Mytkowicz, późniejszy profesor socjologii chrześcijańskiej na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie.

 

1918

Położenie posadzki ceramicznej („steingut”) w kościele.

 

1919

Zamontowanie żelaznych balasek. Kółko Rolnicze funduje dzwon „Anioł Pański”.

W II RP gmina Jawiszowice znajdowała się w woj. krakowskim, pow. oświęcimski (od 1932 – bialski). W 1933 r. traci samodzielność i wchodzi w skład tzw. gminy zbiorowej z siedzibą w Brzeszczach.

1922

Wydłużenie nawy kościoła o przestrzeń pod wieżą (i przesuniętym chórem). Założenie Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej.

 

1924

Parafię wizytuje biskup Adam Stefan Sapieha. Odmalowanie kościoła.

Dobra Habsburgów żywieckich w Jawiszowicach (bez lasów) przechodzą na własność Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. W 1939 r. konfiskują je Niemcy, a w 1945 – władze komunistyczne.

1926-1936

Probostwo jawiszowickie obejmuje ks. Antoni Sznajdrowicz.

Po reformie administracyjnej Kościoła w II RP, parafia jawiszowicka wchodzi w skład dekanatu oświęcimskiego, w archidiecezji krakowskiej.

1927

Ufundowanie dwóch nowych dzwonów (z ofiarności ks. Jakuba Gary z USA i parafian). Przebicie okna w dotychczas ciemnej zakrystii. Gmina poszerza, kosztem ogrodu parafialnego, drogę przed kościołem – powstaje plac Kościelny, od 2012 r. - Plac im. ks. Prof. Józefa Tischnera.

 

1929

Górnicy z Jawiszowic fundują obraz św. Barbary.

 

1930

Nowy obraz Przemienienia Pańskiego.

Gruntowny remont: 1) podmurowanie oblamek wokół kościoła i wyłożenie ich posadzką betonową; 2) wymiana posadzki wewnątrz; 3) postawienie filarów pod chórem; 4) odnowienie ścian pod wieżą; 5) odmalowanie blachy na dachu;

Po raz pierwszy w Jawiszowicach odprawiane są dwie msze niedzielne.

 

1931

Założenie Chóru Kościelnego im. Św. Jana Kantego.

 

1933

Zniesienie tzw. odpustu gminnego w uroczystość Przemienienia Pańskiego

Zmarł Karol Stefan Habsburg – patron kościoła jawiszowickiego. Kolejnym kolatorem został jego syn Leon Karol, właściciel dóbr bestwińskich.

1934

Proboszcz Sznajdrowicz funduje figurę Najświetszego Serca Pana Jezusa – obecnie przy wejściu bocznym do kościoła.

 

1935

Powstaje krzyż z masy kamiennej na cmentarzu. Uporządkowanie grobów poprzednich proboszczów: ks. J. Wilkosza i ks. J. Krzeszowskiego

 

 

 

 

 

1937-1966

Po rezygnacji ks. A. Sznajdrowicza w 1936 r., probostwo obejmuje dotychczasowy administrator ks. Władysław Tęcza.

 

1937

Wizytacja arcybiskupa metropolity krakowskiego Adama Stefana Sapiehy.

Wznowienie odpustu w uroczystość Przemienienia Pańskiego 6 sierpnia.

Założenie odgromienia na wieży.

 

1938

Początek budowy obecnej plebanii.

W 1939 r. umiera Leon Karol Habsburg. Potomkowie ostatniego kolatora kościoła jawiszowickiego mieszkają obecnie w Austrii.

1939-1945

Druga wojna światowa. Groza niepewności co do dalszych losów proboszcza i parafian, związana z sąsiedztwem „KL Auschwitz-Birkenau” i jego podobozu w Jawiszowicach. Wprowadzenie języka niemieckiego do czynności kancelaryjnych, brutalne naciski na proboszcza, by podpisał „volkslistę”. Zakaz chodzenia „po kolędzie”. Rekwizycje na probostwie i w kościele. Szykany administracyjne.

Jawiszowice (Jawischowitz) wraz z resztą Amtsbezirk Brzeszcze i innymi miejscowościami powiatu bialskiego zostają włączone do Niemiec, jako „powiat bielski Górny Śląsk” (Kreis Bielitz O/S) w rejencji katowickiej.

1941

Przyjęcie przymusowo wysiedlonych przez Niemców mieszkańców Harmęż, Pław i Brzezinki. Przydzielenie przez władze kościelne drugiego księdza do pomocy: pierwszym z nich był ks. Józef Sanak.

 

20.02.1942

Niemcy rabują dwa dzwony – jeden nowy z 1927 r., drugi – zabytkowy z XVIII w.

 

1944

Zezwolenie kurii krakowskiej na odprawianie mszy św. wieczornej w niedziele i święta, ze względu na pracujących parafian. Pasterkę odprawiono w tym roku wyjątkowo rano, 25 grudnia.

 

25-28.01 1945

Plebania z ogrodem zostaje zajęta na kwaterę niemieckiego dowództwa odcinka frontu. W jej otoczeniu rozmieszczono artylerię i karabiny maszynowe. Ostrzelanie przez Sowietów plebanii i kościoła – rozbicie piętra plebanii i strącenie wieży kościelnej wraz z sygnaturką, przebicie sufitu kościoła i zniszczenie, przez odłamki ołtarzy ( za wyjątkiem ołtarza głównego), ławek, chorągwi, żyrandoli, okien i witraży. Zaczyna się okupacja sowiecka (do lipca 1945 r.) i wprowadzone pod jej osłoną, rządy komunistyczne., które trwały do 1989 r.

 

1945-1953

Prace przy naprawie zniszczeń wojennych w kościele: od prowizorycznego załatania dziur i szklenia okien (1945 r.), poprzez odbudowę wieży (1949 r.), po prace restauratorskie i konserwatorskie (m.in. odnowienie polichromii w 1953 r.).

Od 1945 r. Jawiszowice znajdują się w gminie zbiorowej Brzeszcze, w powiecie bialskim (od 1951 r. – oświęcimskim), woj. krakowskie.

7.07.1946

Uroczystość ofiarowania się parafii Najsłodszemu Sercu Najświętszej Marii Panny

 

24-25.05.1948

Wizytacja kanoniczna kardynała Adama Stefana Sapiehy

 

1950

Pierwsze po wojnie Misje święte w parafii.

 

1952

Poświęcenie dwóch nowych dzwonów.

 

1953

Powiększenie parafii, związane z budową tzw. „Bloków” na dawnych polach dworskich.

 

1955

Dla pracujących w niedzielę parafian wprowadzona zostaje msza św. wieczorna.

Ks. Józef Tischner pełni funkcję wikarego w Jawiszowicach.

 

1956

Rok Maryjny: jasnogórskie śluby narodu i początek Wielkiej Nowenny przed Tysiącleciem Chrztu Polski; w Jawiszowicach upamiętnia te wydarzenia chorągiew z obrazami MB Częstochowskiej i św. Barbary

 

1957

Przekazanie Wilamowicom, po pożarze ich starego kościoła, barokowego ołtarza św. Michała.

 

1957-1979

Problemy z nauką religii w szkole i poza szkołą w Jawiszowicach. Zakończyły się wraz z oddaniem do użytku salek katechetycznych w 1979 r.

 

1961

Odnowienie ołtarza Najświętszego Serca Pana Jezusa

Część parafii (osiedla mieszkaniowe na dawnych gruntach dworskich i kopalnia) zostały włączone do miasta (1962 r.) Brzeszcze

7.03.1965

Wprowadzenie języka polskiego do niektórych części mszy św. (cała msza w jęz. polskim po raz pierwszy została odprawiona 29.11.1970 r.)

 

 

1966

Ks. Władysław Tęcza składa rezygnację.

Początek nawiedzenia rodzin przez kopię obrazu MB Częstochowskiej

 

1967-1976

Parafią zarządza ks. Wacław Heczko, od 1968 r. – proboszcz jawiszowicki.

 

1967

Początek nawiedzenia rodzin przez kopię obrazu MB Częstochowskiej.

Do kościoła zostaje wprowadzony „ołtarz soborowy”. Pierwsza msza św. „twarzą do ludzi” (18.06.1967 r.)

Remont dachu i wieży kościoła.

 

15.04.1968

Próba podpalenia kościoła (ślady do dzisiaj widoczne od północnej strony)

 

3.05.1968

Nawiedzenie parafii przez obraz MB Częstochowskiej, którą w pustych ramach symbolizowała świeca – sam wizerunek został „aresztowany” przez władze komunistyczne.

 

1969

Powołanie komitetu budowy kościoła, ze względu na znaczne poszerzenie liczby parafian („Bloki”)

 

1970

Założenie drzwi wahadłowych od strony zachodniej.

 

1971

Inwentaryzacja kapliczek na terenie parafii. Protokół zawierający opis 27 kapliczek trafił do krakowskiej Kurii.

 

1972

Intronizacja Najświętszego Serca Jezusowego w parafii i rodzinach.

Powrót zwyczaju warty strażackiej przy Grobie Pańskim.

 

1973

Parafia ;liczy 8 500 wiernych! (2200 rodzin, 3 800 dzieci do lat 15). W niedzielę odprawia się (od 1967 r.) 5 mszy przed południem i 1 wieczorem. Proboszczowi pomaga dwóch, a w latach następnych – trzech wikarych.

Budowa nowego ołtarza soborowego, złożonego z dębowej płyty opartej na czterech skręconych, pozłoconych kolumnach. W tym celu podwyższono i przedłużono stopnie głównego ołtarza w prezbiterium.

W 1973 r. Jawiszowice odzyskują status gminy. W 1975 r. wraz z Brzeszczami zostają przyłączone do woj. katowickiego. W 1977 r. weszły, jako sołectwo, w skład tzw. miasta i gminy Brzeszcze.

21-24 września 1973

Wizytacja kanoniczna kard. Karola Wojtyły (Bł. Jana Pawła II)

 

1.06.1974

Msza św. Jubileuszowa Roku Świętego w Jawiszowicach pod przew. biskupa Stanisława Smoleńskiego. Odprawiano ją na zewnątrz, na ołtarzu-kaplicy bł. Maksymiliana Kolbe położonym na przedłużeniu osi kościoła, od strony prezbiterium.

 

1976

Proboszczem zostaje ks. Henryk Kiecoń (czerwiec 1976).

Przeprowadzenie, za pozwoleniem władz, pierwszej procesji Bożego Ciała poza ogrodzeniem kościelnym.

 

1977-1979

Budowa sal katechetycznych w budynkach gospodarczych przy plebanii.

 

1978

Poświecenie organów po dwuletnim, gruntownym remoncie (odpust św. Marcina).

 

24.03.1979

Uroczystość nawiedzenia parafii przez relikwie św. Stanisława biskupa (900 rocznica śmierci)

 

1980

Otrzymanie zezwolenia na budowę nowego kościoła (po 11 latach starań). Poświęcenie krzyża na placu budowy podczas wizytacji kanonicznej kard. Franciszka Macharskiego (24.11.1980)

 

1981-1983

Stan wojenny w Polsce. Poprzez parafię rozprowadzane są dary z pomocy humanitarnej napływającej z państw Zachodu.

 

26.06.1983

Podział parafii św. Marcina, poprzez erygowanie nowej parafii w Jawiszowicach pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej.

Stara parafia św. Marcina, po podziale, liczy 2350 osób.

1984

Renowacja głównego ołtarza.

 

1985

Zapoczątkowany został zwyczaj sprzątania kościoła i jego obejścia przez parafian.

 

1986

Prace remontowe przy kościele i w budynkach plebańskich. Porządkowanie i asfaltowanie alejek na cmentarzu.

 

1987

Zabudowanie oblamek przed wiatrem i deszczem.

 

18.10.1992

Uroczystości jubileuszu 300-lecia zbudowania kościoła, pod przew. ks. biskupa Tadeusza Rakoczego

Utworzenie diecezji bielsko-żywieckiej, do której odtąd należy parafia św. Marcina w Jawiszowicach. W ramach organizacji diecezji, 24.10. 1993 r. powstaje dekanat jawiszowicki.

1998

Peregrynacja obrazu MB Częstochowskiej – uroczystości nawiedzenia parafii św. Marcina (13-14.03.1998)

Od 1999 r. Jawiszowice przechodzą wraz z gminą Brzeszcze do województwa małopolskiego, powiat oświęcimski.

2000

Proboszczem parafii św. Marcina zostaje ks. Henryk Zątek

 

 

 

2000-2012

Intensywne prace przy gruntownym remoncie kościoła i porządkowaniu jego otoczenia, dla nawiązania do pierwotnego, barokowego stylu z XVIII i początku XIX w. Równolegle przeprowadzane są prace zabezpieczające świątynię przed zniszczeniem. Katalog prac wykonanych w tym czasie obejmuje kilkadziesiąt różnych działań, m.in. wymianę instalacji elektrycznej (lata 2001 i 2004), położenie płyt kamiennych wokół kościoła, a płyt piaskowca z parafii w Ślemieniu – pod oblamkami, pokrycie dachu i wieży gontem (2002 r.), instalacja sygnalizacji włamaniowej i pożarowej (2002 r.), budowa drewnianego, stylowego ogrodzenia, ocieplenie świątyni (2003 r.), wymiana zbutwiałych podwalin prezbiterium (2004 r.), konserwacja ołtarza głównego i ołtarzy bocznych (2005 r.), renowacja obrazów i rzeźb, nowe ławki (lata 2007-2011), wymiana posadzki na płyty piaskowca i założenie ogrzewania podłogowego (2008 r.), renowacja polichromii ( prezbiterium – 2010 r. i nawa - 2012). Prace są kontynuowane.

Kościół św. Marcina znalazł się na liście Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

30.03.2006

Wspólnota parafialna dokonuje w Łagiewnikach „Aktu zawierzenia Miłosierdziu Bożemu”

 

2007

Montaż systemu gaszenia kościoła „FOG”

 

2010

Obchody 725-lecia lokacji Jawiszowic i początków parafii jawiszowickiej.

 

2011

Zakup w Passawie (Bawaria) trzech nowych dzwonów.

 

11.11.2012

Drewniany kościół św. Marcina ma 320 lat.

 

Oprac. Wojciech Janusz

Dane kontaktowe

  • Parafia św. Marcina
  • 36-626 Jawiszowice
  • pl. Św. Marcina 1
  • tel. 32/211 14 09
  • jawiszowice[at]katolik.bielsko.pl
2.jpg